Badania w chorobach wątroby

Co to jest „Hepida” ? Jakie są normy? O czym świadczą wyniki ?

To badanie czynnościowe wątroby oceniające sprawność w oczyszczaniu krwi z substancji podobnych do bilirubiny. Norma wynosi >240 ml/min, im niższy wynik tym gorsza sprawność wątroby. Wynik <100 ml/min zwykle oznacza ciężkie uszkodzenie narządu.

Po co robi się biopsję wątroby? Czy badanie jest bezpieczne? Czy dodatkowo uszkadza narząd? Jak często robi się to badanie ?

Aby wykazać, jak duże są zmiany w tkance i ocenić (kolejne biopsje), jak szybko postępują procesy niszczące wątrobę. Zabieg ten jest stosunkowo bezpieczny – nie uszkadza narządu. Wykonywany jest w miarę potrzeb, zwykle co 2-3 lata lub rzadziej.

Co oznaczają skróty: HBs, HCV-RNA oraz „G”, „S” w opisie biopsji wątroby?

HBs to antygen powierzchniowy wirusa wzw B, HCV-RNA to materiał genetyczny wirusa wzw C, „G” (grading) to nasilenie zmian zapalnych (od 0-4) „S” (stading) to nasilenie zmian włóknienia (od 0-4).

Od kilku lat mam niezbyt wysokie płytki krwi przy chorobie HCV – ok. 140 tys. Jaka jest norma tego badania, i czy mała ilość płytek świadczy o uszkodzeniu wątroby, jak dużym?

To jeszcze norma, należy to badanie powtarzać. Obniżenie liczby płytek krwi może mieć różne przyczyny, często jednak wartości poniżej 100 tys. świadczą o zaawansowanych zmianach w wątrobie.

Jak częste powinny być wizyty i badania laboratoryjne w przypadku przewlekłego zapalenia wątroby typu B i C. Czy nie powinno się być pod kontrolą specjalisty co miesiąc, a nie co 3-4 miesiące a nawet co pół roku – ze względu na oszczędności w służbie zdrowia?

O częstości wizyt i badań kontrolnych decyduje lekarz leczący, on ustala konieczność wykonania badań, wizyt, badań wysoce specjalistycznych – istnieją standardy w przypadku leczenia przeciwwirusowego.

Dlaczego w chorobie HCV moje próby ALAT są nieraz tylko trochę podwyższone, a nawet w normie, a innym razem znacznie (130 i więcej) chociaż prowadzę w miarę regularny tryb życia. Czy można coś zrobić, aby utrzymać ALAT na niskim poziomie? (np. dieta i leki wspomagające, regenerujące wątrobę: Sylimarol, Hepatil, preparaty ziołowe – jakie?)

Te wahania aktywności enzymów, pochodzących z komórek wątroby są następstwem aktywności procesów zapalnych i replikacji wirusa C; mogą zatem być na bardzo niskim poziomie.

Jakie badania innych antygenów, oprócz HbsAg są wykonywane w zapaleniu wątroby typu B i co one oznaczają?

Badanie antygenu „e” (HBeAg) – mówi nam o namnażaniu HBV (faza replikacyjna); w tym samym celu wykonujemy też badanie HBV-DNA. Poza tym badamy obecność przeciwciał dla antygenów „e” (anty-HBe – zakończenie fazy replikacyjnej wirusa tzw. dzikiego), „s” (anty-HBs – zakończenie fazy eliminacyjnej = odporność przeciwko HBV) i „c” ( anty-HBc – marker kontaktu z HBV).

Test HBe Ag miałem ujemny, a HBV-DNA dodatni – czy wirus był aktywny? Jak wyjaśnić tę sprawę?

Test na obecność antygenu „e” (HBeAg) wypaść może ujemnie jeżeli: ilość tego antygenu jest niewielka, w surowicy krąży nadmiar przeciwciał anty-HBe, wreszcie gdy doszło do eliminacji tego antygenu; dodatnie badanie materiału genetycznego wirusa B (HBV-DNA) to dowód replikacji wirusa B. Replikacja może odbywać się nadal pomimo eliminacji HBeAg, może być także dowodem zakażenia mutantem HBV (znamy co najmniej dwa różne, w tym jeden, który nie posiada antygenu „e”).

Dr n. med. Zbigniew Deroń